WSA Wrocław: właściwy czas do złożenia wniosku o upadłość – 116 OP

 

Wyrok WSA we Wrocławiu z 14 sierpnia 2025 roku, I SA/Wr 700/24:

„Wykładnia przesłanek odpowiedzialności solidarnej członków zarządu za zaległość podatkową w podatku dochodowym od osób prawnych przewidzianych w art. 116 § 1 OP, musi uwzględniać tzw. minimalny standard ochrony przewidziany wyrokach TSUE, na mocy art. 32 ust. 1 Konstytucji RP (zasada równości wobec prawa) oraz art. 14 (zakaz dyskryminacji) europejskiej Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, podpisanej w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r. (Dz. U. z 1993 r. Nr 61, poz. 284; dalej EKPCz) w zw. z art. 9 Konstytucji RP oraz art. 91 ust. 1 i 2 Konstytucji RP oraz art. 2 (państwo prawa), art. 7 (zasada praworządności), art. 45 ust. 1 (prawo do sądu), art. 77 ust. 2 (zakaz stanowienia przepisów, które zamykałyby drogę dochodzenia przed sądem naruszonych praw i wolności), art. 78 Konstytucji RP (zasada dwuinstancyjności postępowania), jak też art. 6 ust. 1 (prawo do sądu) i art. 13 (prawo do skutecznego środka odwoławczego) EKPCz. (…)

podatkowe wykładnia "właściwego czasu" do złożenia wniosku o upadłość wywodzonego z treści art. 116 § 1 pkt 1 lit. a) OP w zw. z art. 11 ust. 1 uPUN jest nieprawidłowa. Zgodnie z art. 10 uPUN upadłość ogłasza się w stosunku do dłużnika, który stał się niewypłacalny. W myśl art. 11 ust. 1 uPUN dłużnika uważa się za niewypłacalnego, jeżeli nie wykonuje swoich wymagalnych zobowiązań pieniężnych. Zaś, zgodnie z art. 21 ust. 1 uPUN dłużnik jest obowiązany, nie później niż w terminie dwóch tygodni od dnia, w którym wystąpiła podstawa do ogłoszenia upadłości, zgłosić w sądzie wniosek o ogłoszenie upadłości.

Sam fakt zaistnienia dwóch zaległości podatkowych jeszcze nie oznacza, że sytuacja majątkowa Spółki była na tyle poważna, że uzasadniało to konieczność złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości, co miało miejsce w przedmiotowej sprawie. Powinno się jednak dokonywać oceny takiej sytuacji majątkowej na moment stwierdzonej niewypłacalności Spółki, tutaj jak twierdzi organ odwoławczy był to dzień 1 kwietnia 2015 r.

Poczynione ustalenia organów podatkowych jednak są w tym względzie, tak naprawdę, iluzoryczne. Nie została oceniona sytuacja majątkowa Spółki na ten właśnie dzień, bo jak twierdzi organ podatkowy nie zostały złożone sprawozdania finansowe przez Spółkę. Za niedopełnienie tego obowiązku Skarżący już nie był odpowiedzialny. Z akt sprawy nie wynika, aby organ podatkowy wzywał Spółkę do przedłożenia sprawozdania finansowego za 2014 r., pomimo obowiązku jego złożenia stosownie do treści art. 27 ust. 2 uPDOP (termin 10 lipca 2015 r.), jak też odpowiedzialności karnej, w tym zakresie przewidzianej w treści art. 79 pkt 4 uoR. Nie ma też dowodów na to, aby organy podatkowe występowały do sądu rejestrowego o wszczęcie postępowania przymuszającego do Spółki, stosownie do treści art. 24 ust. 1 z dnia 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym (Dz. U. z 2013 r., poz. 1203). Odpowiedzialnością za niezłożenie takich sprawozdań finansowych obarcza się Skarżącego, wręcz domaga się od niego ich przedłożenia, pomimo braku prawnej możliwości ich uzyskania od Spółki czy przyczynienia się do ich sporządzenia. Co więcej, niezrozumiałym jest postępowanie organu odwoławczego, który w zaskarżonej decyzji, pomimo braku przedłożenia takich sprawozdań finansowych ocenia je jako dowód, który zostałby oceniony jako nierzetelny. Należy wyraźnie podkreślić, że stosownie do treści art. 187 § 1 i art. 191 OP, organ podatkowy ocenia dowody znajdujące się w aktach sprawy, a nie te, które potencjalnie mógłby uzyskać, ale ich nie uzyskał i to w jakiejś mierze na skutek własnej bezczynności. Oceniając sytuację finansową Spółki tak naprawdę organy podatkowe obu instancji odnoszą się do posiadanych danych z deklaracji VAT-7 za lata 2014-2017 oraz zeznań podatkowych za lata 2015-2016, a zwłaszcza dotyczących sprzedaży i dochodów, które siłą rzeczy w ich znacznej części nie mogły dotyczyć Skarżącego i być podstawą do uzasadnionych twierdzeń w kwestii podejmowanych przez niego działań, gdyż miały miejsce po jego rezygnacji ze stanowiska członka zarządu Spółki. Należy uznać, że w tym względzie organy podatkowe naruszyły art. 122 OP, art. 187 § 1, art. 191 OP w zw. z art. 116 § 1 pkt 1 lit. a) OP.”

#glencore #genzyński #adjak #musiał #wsa #wrocław #upadłość #116 #OP #członek #zarządu #odpowiedzialność